• Marta Hinz

„Begge to” czy „begge deler”? Obie, obaj, oboje... po norwesku


Obaj, obie, oboje... Czy po norwesku da się to powiedzieć prościej? I tak, i nie – odpada co prawda kwestia rodzajów, pojawia się za to dylemat związany z czymś zupełnie innym. Wielu uczniów zapytanych o tę kwestię odpowiada, że begge deler to forma używana w odniesieniu do rzeczowników niepoliczalnych, a begge to - policzalnych. Nic bardziej mylnego! Ta zasada ma zastosowanie w przypadku duetu mange oraz mye czy hel i all, tutaj jednak norweska wyobraźnia gramatyczna poszła o krok dalej. W pigułce sprawa przedstawia się tak:


Begge to...

odnosi się rzeczywiście wyłącznie do rzeczowników policzalnych. Oznacza to, że nada się na odpowiedź na pytania typu:


Ringer vi Anne eller Lise?

Trenger du tekstboka eller arbeidsboka?

Kjøper hun den grønne eller den røde bilen?


OBS! Zwróć uwagę, że w dwóch ostatnich przykładach rzeczowniki te mają formę określoną. I nie jest to przypadek – begge to możemy użyć tylko wtedy, kiedy chodzi nam o rzecz konkretną, w danym kontekście nie do zastąpienia. Czy potrzebujesz tego podręcznika, tego zeszytu ćwiczeń? Czerwony samochód czy zielony, ten, o którym była już mowa wcześniej? Jeśli masz na myśli coś, co da się policzyć, ale jest to którykolwiek przedmiot z danej kategorii, pierwszy lepszy z brzegu, to musisz wybrać...


Begge deler

Niespodzianka – tak jak wyżej, to wyrażenie również może zostać użyte w przypadku rzeczowników policzalnych, np.:


Foretrekker du hunder eller katter?

(psy i koty jako rasa, nie psy i koty mieszkające np. w danym domu)

Trenger du kniv eller gaffel?

(czy potrzebujesz noża, czy widelca? – jakiegokolwiek, pierwszego z brzegu, niekoniecznie tego ze złotą rączką ;))


Podejście typu „którykolwiek”, „jeden z wielu” siłą rzeczy przełoży się wtedy na zastosowanie formy nieokreślonej.


Gdy porównamy powyższe przykłady, widzimy wyraźnie, że różnica między begge deler i begge to w przypadku rzeczowników policzalnych to konkret kontra kategoria.

Przy rzeczownikach niepoliczalnych – uff! – nie musimy się zbyt długo zastanawiać. Na pytanie: Vil du ha kaffe eller te? możemy odpowiedzieć już wyłącznie: Begge deler.


Podsumowując:

1) begge to – rzeczowniki policzalne w formie określonej, ludzie, konkretne przedmioty/zjawiska,

2) begge deler:

a) rzeczowniki policzalne w formie nieokreślonej, przedmiot/zjawisko z danej kategorii, przykładowy egzemplarz,

b) rzeczowniki niepoliczalne.

Lykke til! :)


A gdybyście chcieli szerzej poznać zastosowanie begge w języku norweskim, zapraszamy do obejrzenia poniższego materiału:


#begge #porównania

430 wyświetlenia